24 April 2017

Project Rijnstraat 8, Den Haag

Rond 1995 werd een kantoorgebouw gerealiseerd aan de Rijnstraat 8 in Den Haag, waar het ministerie van VROM zijn intrek nam. De verantwoordelijk architect Jan Hoogstad heeft het gebouw in 1992 getekend met als uitganspunten helder, zakelijk en licht zonder dat het claustrofobisch aanvoelde.

Na een periode van grote veranderingen op het gebied van kantoren, zeker in Den Haag, heeft de Rijkgebouwendienst  een plan opgeteld met de naam Masterplan Kantoorhuisvesting Den Haag. Onderdeel van dit plan is de renovatie van het pand Rijnstraat 8, waar volgens het plan 4400 werkplekken moeten worden gecreëerd voor 6000 medewerkers.

Exploitatie, renovatie, onderhoud

Een consortium van bouwbedrijf BAM, ISS en O.M.A. tekenden in 2014 een prestatiecontract voor de renovatie van het complete gebouw. Als Combinatie Rijnstraat 8 zijn zij verantwoordelijk voor de exploitatie, renovatie en het onderhoud voor 25 jaar. Maar voordat er begonnen kon worden met de renovatie is men eerst plannen gaan uitwerken om tegemoet te komen aan de eisen die gesteld werden aan het basisontwerp van architect Jan Hoogstad, dat zichtbaar moest blijven in het gebouw. In deze plannen zijn er delen van het gebouw afgehaald en hier zijn nieuwe voor in de plaats gekomen.

50% betongranulaat

Eén van de aanvullende eisen was het hergebruik van materialen, waaronder ook binnen de betonmortel in de vorm van betongranulaat. In overleg met de aannemer BAM, sloopbedrijf van Beelen, Cementbouw Recycling en Cementbouw Betonmortel is na onderzoek vastgesteld dat in het gebouw 1400 ton bruikbaar granulaat zou zitten. Om het gehalte aan granulaat te bevestigen aan de aannemer is er een geschiktheidsonderzoek in Zoeterwoude gedaan door het laboratorium. Afgesproken werd om een betonmortelmengsel te gaan inzetten met 50% betongranulaat. Er is ruimschoots aan de verwachtingen voldaan door ook in andere mengsels waar mogelijk betongranulaat toe te passen. In totaal is 2325 ton betongranulaat gebruikt voor dit werk; 925 ton meer dan gepland.

Onderdoorgang

Op de begane grond van het oorspronkelijke kantoorgebouw was een publieke onderdoorgang. Vanwege de ligging tegenover Centraal Station Den Haag gebruiken veel forenzen en reizigers de kleine onderdoorgang richting het centrum. De beperkte grootte van de onderdoorgang zorgde altijd voor veel hinder en het doel werd daarom gesteld de onderdoorgang te vergroten. Men kan niet zomaar delen van of onder een gebouw weghalen zonder naar de constructieve veiligheid te kijken. Onderzoek wees echter uit dat de onderdoorgang zou kunnen worden vergroot door het verzwaren van bepaalde onderdelen. De poeren, wanden en kolommen van de kelder, begane grond tot aan de bovenste verdieping aan beide zijden van de nieuwe doorgang moesten worden verzwaard. Veel van de te verzwaren onderdelen bevonden zich op grote afstand van de plaats waar ruimte was voor een betonpomp. Daardoor werd zelfverdichtend beton in kleine hoeveelheden over afstanden van 150 tot circa 200 meter verpompt. Totaal leverde Cementbouw 1780 m3 zelfverdichtend beton voor deze fase.

Betonnen wereldbol

Het project aan de Rijnstraat kent een aantal bijzondere betontoepassingen. In het gebouw zijn vergaderzalen waarvan er een is vernoemd naar een oud-minister van Buitenlandse Zaken. De oorspronkelijke Van Kleffenszaal had een wereldbol in het tapijt op de vloer. Deze wereldbol heeft ook in de nieuwe conferentieruimte een prominente plek. Daar vormt deze, in beton gegoten, in de vloer en het dak een ware blikvanger. Verder zijn er in het pand een aantal vloeren gemaakt van lichtbeton en is er in de onderdoorgang van het gebouw een vloer gemaakt in een beton met terracotta kleur waarin ruimten zijn uitgespaard voor bomen.

88 variaties

Na de eerste levering in december 2014 en de laatste in december 2016 kunnen we vaststellen dat het een gebouw is geworden met veel bijzonderheden en bijzondere mengsels. Na de eerste mengsellijst met 35 mengsels volgden er nog vier met aanvullingen en heeft Cementbouw op verzoek van de aannemer 88 variaties in mengsels geleverd om de mallen te vullen met een totaal van circa 10.000 m3. 

Op 6 januari van dit jaar is er een beschikbaarheidscertificaat afgegeven en zullen er binnen afzienbare tijd ambtenaren hun intrek nemen in het nieuwe gebouw Rijnstraat 8 Den Haag.